Το ΕΣΥ δε καταρρέει. Αναπνέει.

Στο Εθνικό Σύστημα Υγείας έχουμε ένα μόνιμο φαινόμενο: όλοι μιλάνε για αυτό, λίγοι όμως μπαίνουν στον κόπο να το αλλάξουν πραγματικά. Η δημόσια συζήτηση καταλήγει συνήθως σε φωνές, καταγγελίες και μια διαρκή επανάληψη πως όλα καταρρέουν χωρίς να υπάρχει ή να έχει υπάρξει καμία δυνατότητα βελτίωσης. Αυτό δεν βοηθά ούτε τους ασθενείς ούτε το προσωπικό.

Διαχρονικά υπάρχουν πολιτικές προσεγγίσεις που έχουν ένα σταθερό μοτίβο: Όποια αλλαγή επιχειρείται βαφτίζεται ως απειλή, η αξιολόγηση  παρουσιάζεται ως τιμωρία, και κάθε προσπάθεια οργάνωσης θεωρείται υποβάθμιση.

Στην πράξη όμως, η άρνηση κάθε μεταρρύθμισης δεν προστατεύει το δημόσιο σύστημα. Το κρατάει ακίνητο. Όλα καταρρέουν, έχουμε προτάσεις, όμως οι προτάσεις δεν έχουν ίχνος ρεαλισμού. Με λίγα λόγια μια τρύπα στο νερό και μια κασέτα σε επανάληψη χωρίς ουσία.

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας χρειάζεται στήριξη. Και πάντα θα χρειάζεται στήριξη καθώς η κατάσταση είναι δυναμική και συνεχώς αλλάζει. Η στήριξη όμως δεν είναι αόριστη ή καθολική χωρίς αξιολόγηση. Χρειάζεται μέτρηση, χρειάζεται λογοδοσία, χρειάζεται ψηφιακή οργάνωση. Δεν μπορούμε να μιλάμε μόνο για περισσότερα χρήματα χωρίς να μιλάμε για το πώς αξιοποιούνται. Δεν μπορούμε να ζητάμε διαρκώς προσλήψεις χωρίς να συζητάμε για δομή και λειτουργία και σωστή αξιοποίηση των πόρων που διαθέτουμε ή θέλουμε να προσθέσουμε στο σύστημα.

Τα τελευταία χρόνια, οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε παρά τα προβλήματα και τις πιέσεις, και το λέω αυτό ως άνθρωπος που εργάζεται σε Τμήμα Επειγόντων περιστατικών που βλέπει κατά μέσο όρο 800 – 1000+ ασθενείς ανά εφημερία, έγιναν κινήσεις προς μια πιο συγκροτημένη κατεύθυνση. Η έμφαση στην ψηφιοποίηση, η προσπάθεια ενίσχυσης των ΤΕΠ, η μείωση των χρόνων αναμονής, η συζήτηση για αξιολόγηση δομών και προσωπικού, η έμφαση στη πρόληψη που πραγματικά σώζει ζωές καθώς και η μεγαλύτερη κτηριακή αναβάθμιση που είδε το σύστημα εδώ και δεκαετίες δεν είναι μικρά πράγματα. Δεν λύνουν τα πάντα, αλλά δείχνουν διάθεση σοβαρής μεταρρύθμισης. Και αυτή η κατεύθυνση είναι σωστή.

Από την εμπειρία μου στην πρώτη γραμμή, μπορώ να πω κάτι απλό: Ακόμα και ελάχιστους πόρους να έχεις αν τους αξιοποιήσεις σωστά θα δεις πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα, Και τι εννοώ. Όταν υπάρχουν ενιαία πρωτόκολλα, όταν μετράς απόδοση και ποιότητα, μπορείς να κάνεις και στοχευμένες παρεμβάσεις. Αυτό δε σημαίνει πως δε χρειαζόμαστε προσλήψεις. Πάντα θα χρειαζόμαστε, όμως με όλα τα ποιοτικά δεδομένα που μπορούμε πλέον να συλλέξουμε από τις εφημερίες σε ζωντανό χρόνο θα μπορούμε να κάνουμε στοχευμένες παρεμβάσεις πέρα από προσλήψεις. Αυτό σημαίνει αξιολόγηση. Η αξιολόγηση δεν είναι τιμωρία. Εντοπίζει τα προβλήματα και τα διορθώνει εκεί που χρειάζεται.

Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας δεν καταρρέει. Επιτέλους αναπνέει. Η χώρα χρειάζεται λιγότερη ρητορική και περισσότερη εφαρμογή. Όποιος θέλει να βοηθήσει το ΕΣΥ πρέπει να φέρει προτάσεις, όχι μόνο συνθήματα. Προτάσεις κοστολογημένες, θεσμικά επεξεργασμένες και ρεαλιστικές. Η Υγεία δεν είναι χώρος για κραυγές. Είναι χώρος για ευθύνη. Και η ευθύνη σημαίνει να αναγνωρίζεις τι λειτουργεί, να διορθώνεις ό,τι δεν λειτουργεί και να συνεχίζεις να αναζητάς τη βελτίωση σε όλα τα επίπεδα.

Αυτό είναι το επίπεδο που αξίζει στο ΕΣΥ.